پایداری و دگرگونی آیین‌ها در بحران؛ نوروز ۱۴۰۵ در سایه جنگ

کارشناس پژوهشی پژوهشکده مردم‌شناسی، در خصوص تغییرات آیین‌های نوروزی در شرایط جنگی گفت: نوروز، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آیین‌های تقویمی در ایران، نقشی اساسی در بازتولید پیوندهای اجتماعی، هویت فرهنگی و نظم نمادین جامعه ایفا می‌کند. با این حال، شرایط بحرانی مانند جنگ می‌تواند شیوه برگزاری و تجربه اجتماعی این آیین را دستخوش تغییر کند.

به گزارش میراث آریا به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، ژیلا مشیری گفت: نوروز ۱۴۰۵ در فضایی برگزار شد که نگرانی‌های ناشی از شرایط جنگی بر زندگی روزمره جامعه سایه انداخته بود. این وضعیت باعث شد برخی از الگوهای رایج در برگزاری آیین‌های نوروزی دچار دگرگونی شوند.

کارشناس پژوهشی پژوهشکده مردم‌شناسی ادامه داد: در سال‌های عادی، نوروز با حضور گسترده مردم در فضاهای عمومی، خریدهای نوروزی، دید و بازدیدهای گسترده و سفرهای بین‌شهری همراه بود، اما در شرایط جنگی، محدودیت‌های امنیتی، احساس نااطمینانی و فشارهای اقتصادی می‌توانست به کاهش تحرک اجتماعی و محدود شدن گردهمایی‌های بزرگ منجر شود.

او همچنین خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، بخش‌هایی از آیین‌های نوروزی از عرصه عمومی به فضای خصوصی خانه‌ها منتقل شد و شکل ساده‌تری به خود گرفت. به‌عنوان مثال، دید و بازدیدها ممکن بود به حلقه‌های کوچک خانوادگی محدود شود و سفرهای نوروزی کاهش یابد.

مشیری در پایان تاکید کرد: از منظر مردم‌شناسی آیین، این تحولات نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری مناسک فرهنگی در برابر شرایط بحرانی است. آیین‌ها صرفاً مجموعه‌ای از اعمال ثابت نیستند، بلکه نظامی پویا از نمادها و کنش‌های اجتماعی‌اند که می‌توانند با شرایط تاریخی و اجتماعی جدید سازگار شوند. در شرایط جنگ، برخی از عناصر آیینی ممکن بود کم‌رنگ شوند، اما در عین حال معنای نمادین آن‌ها تقویت شد. برای مثال، گستردن سفره هفت‌سین یا گردهمایی خانوادگی می‌توانست به نمادی از تداوم زندگی، امید و حفظ هویت فرهنگی در مواجهه با نااطمینانی تبدیل شود.

کارشناس پژوهشی پژوهشکده مردم‌شناسی در نهایت بیان کرد: این وضعیت نشان داد که آیین‌ها نه‌تنها تحت تأثیر بحران‌ها تغییر شکل می‌دهند، بلکه می‌توانند به ابزاری برای بازسازی حس همبستگی اجتماعی و ایجاد ثبات نمادین در زندگی روزمره تبدیل شوند.

انتهای پیام/

کد خبر 1405012701566
دبیر مریم قربانی‌نیا

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha